Zelfzorg en dienstbaarheid

Graag wil ik hier even aandacht schenken aan dienstbaarheid en zelfzorg, in mijn ogen twee onderwerpen die wij Westerlingen als los van elkaar zien, maar die eigen nauw verweven en onafscheidelijk zijn. We zeggen wel eens "zorg voor jezelf" maar staan er verder niet bij stil. Zelfzorg kan niet zonder dienstbaarheid en dienstbaarheid niet zonder zelfzorg. In het Taoisme kan je enkel een toestand van Verlichting bereiken na een periode van dienstbaarheid. Het is uitgesloten om een Wijze (of het ultiem: Onsterfelijke) te worden als je je sociale verplichtingen niet hebt volbracht. Op energetisch niveau klopt dit volledig.

In de vroege Taoistische stromingen werd er van je verwacht dat je eerst je sociale verplichtingen deed en dan pas aan jezelf werkte. Wij vertrekken meestal vanuit onszelf: wat zijn mijn noden en wat kom ik hier op Aarde doen? Maar zolang we niet aanwezig zijn in het materiële en het hier en nu kunnen we deze vragen niet volledig beantwoorden: een bevredigend antwoord zal uitblijven. We kunnen in de juiste richting wandelen, maar zullen nooit volledig op het Pad blijven. Als we vertrekken vanuit de Eenheid en onze rol in dit geheel, zullen we vanzelf onze weg vinden. Zo werd er van een moeder verwacht dat ze eerst voor het welzijn en welbevinden van haar eigen kinderen zorgde en dan pas ging studeren (de meeste meesters startten op volwassen leeftijd met hun studies: voor vrouwen nadat de kinderen uit huis waren, voor mannen na hun werk om het gezin (inclusief echtgenote) te onderhouden). Pas in een toestand van harmonie in het dagelijks leven kan men ook werkelijk "werken aan zichzelf". Tot dan eisen dagelijkse beslommeringen onze aandacht en leiden ons voortdurend af.

Zelfzorg is voor mij een vorm van dienstbaarheid. De dienstbaarheid werkt in cirkels: je gezin, je directe omgeving en vervolgens je volk en de mensheid. Je zorgt eerst voor hetgeen het dichtst bij je staat en als zij zich goed voelen, ga je een stapje verder en zorg je voor de volgende cirkel enzovoort tot je bij de mensheid als geheel komt. De binnenste cirkel ben jij zelf. Het is je Aardse plicht om eerst voor jezelf te zorgen en dan naar de volgende cirkel (je gezin) te gaan. Je vertrekt als het ware vanuit "ik" en gaat naar "wij". Hoewel dit egoïstisch klinkt en tegenstrijdig met wat de vroege Taoisten deden, is het niet zo. Zelfzorg betekent niet jezelf verwennen, maar zorgen dat je tevreden in het leven staat.

De tevredenheid betekent niet luxe zoals massages en andere verwennerijen of werken aan je persoonlijke ontwikkeling, maar wel aarding en bijgevolg gezondheid. Een goede voeding, goed onderhoud van je lichaam (het is immers je "Aards voertuig") en directe leefomgeving zijn noodzakelijk voor een goede zelfzorg. Dit betekent niet uitgebreide maaltijden en de laatste bewegingstrends en lifestyletips volgen, maar eten volgens je lichamelijke behoeften en voldoende bewegen en je omgeving harmonieus in lijn brengen met jezelf. Door ons ongezond eetpatroon (met veel voorverpakte en bewerkte voedingsmiddelen) komen we veel voedingstoffen tekort. Ook bewegen we te weinig en onze leefomgeving is zelden harmonieus (in lijn met onze essentie). Ook natuurlijk contact ontbreekt volledig of wordt beperkt tot vastgelegde uitstapmomenten of tuiniermomenten.

Daarom raad ik je aan om juist te eten. We zijn het helaas verleerd en moeten nieuwe gewoontes aanleren. In de boekenlijst vind je bronnen. Vermijd zoveel mogelijk bewerkte voedingsmiddelen en zoek het zo natuurlijk mogelijk (niet noodzakelijk bio!). Zorg ook voor je uiterlijk op een natuurlijke wijze, met zo weinig mogelijk chemische producten. Leef bewuster en beweeg bewuster en je zal bewuster worden en je Pad snel vinden en tevreden leven. Probeer ook zoveel mogelijk Natuur in je leven te brengen: kamerplanten, moestuintjes, kruidentuintjes, potjes met kruiden in de keuken,... . Wij zijn een deel van de Natuur en hebben contact met de Natuur nodig.

De zorg voor je gezin kan gelijktijdig starten met je zelfzorg, maar mag deze niet verdringen: denk aan je eigen voeding en beweging terwijl je voor je gezin zorgt. Voor anderen zorgen betekent niet je carrière opzij schuiven, maar kijken naar hun behoeften en deze binnen je mogelijkheden tegemoet komen (zonder jezelf op te offeren). Zo is bijvoorbeeld een ontbijt klaarmaken voor je gezin heel belangrijk: 10 minuten vroeger opstaan, kan een verschil maken voor hun gezondheid (en hun eisen naar jou toe). Sta even stil bij jullie leven als gezin en hoe iedereen zich voelt en zoek samen hoe het beter kan.

Pas als jij jezelf verzorgt, je gezin tevreden is en er geen hulpbehoevenden zijn in je directe omgeving, kan je in harmonie werken aan je persoonlijke ontwikkeling. Er zullen dan geen frustraties, wrijvingen of eisen en verwijten zijn naar jou toe.